मर्चवार । सल्यानका एक युवाले देश बुझ्ने अनौठो तरिकाको यात्रा सुरु गरेका छन्—नक्सा र तथ्यांकभन्दा पर, गाउँ–गाउँ पुगेर वास्तविक नेपाल चिन्ने उद्देश्यसहित । दार्मा गाउँपालिका–५ का २६ वर्षीय मदन केसीले बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीबाट ‘महान नेपाल ५ वर्षे राष्ट्रिय पदयात्रा’ प्रारम्भ गर्दै देश चिन्ने अभियानलाई नयाँ आयाम दिएका छन् ।
बिहीबार लुम्बिनीबाट सुरु भएको यो पदयात्रा सामान्य यात्रा मात्र होइन, एउटा दीर्घकालीन अध्ययन, संवाद र दस्तावेजीकरण अभियानका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यात्रा सुरु हुनु अघि केसीले घोषणापत्र सार्वजनिक गर्दै आफ्नो उद्देश्य, योजना र कार्यदिशा स्पष्ट पारे। परिवारको उपस्थितिमा खादा–टिका लगाएर सुरु गरिएको यात्राले भावनात्मक र प्रतीकात्मक सन्देश पनि दिएको छ—देश चिन्ने यात्रा घरबाटै सुरु हुन्छ।
केसीको भनाइमा, “नेपाललाई केवल भूगोलका रेखामा सीमित गरेर बुझ्न सकिँदैन। यहाँको इतिहास, संस्कृति, संघर्ष र जनताको आशा बुझ्नुपर्छ।” यही सोचका साथ उनले दैनिक १५–२५ किलोमिटर पैदल हिँड्दै पाँच वर्षसम्म देशका हिमाल, पहाड र तराईका विकट बस्तीहरूसम्म पुग्ने लक्ष्य लिएका छन्।
उनको यात्राको केन्द्रमा विकासको पहुँचबाट टाढा रहेका गाउँहरू छन्। “अझै धेरै बस्ती राज्यको नजरबाट बाहिर छन्, जहाँका मानिसले आफ्नो आवाज सुनाउन सकिरहेका छैनन्,” केसी भन्छन्। ती ठाउँमा पुगेर स्थानीयसँग बस्ने, संवाद गर्ने र उनीहरूको समस्या, सम्भावना तथा सपना संकलन गर्ने उनको योजना छ।
पदयात्रा केवल अवलोकनमा सीमित रहने छैन। केसीले भिडियो, फोटो र लेखमार्फत सम्पूर्ण यात्रालाई दस्तावेज बनाउने बताउँछन्। यस कार्यमा ‘महान रिसर्च प्रालि’ पनि जोडिएको छ, जसले अनुसन्धान, डाटा संकलन र अभिलेखीकरणमा सहयोग गर्नेछ।
रोचक पक्ष के भने, केसीको यो यात्रा राजनीतिक पृष्ठभूमिबाट फरक दिशामा मोडिएको प्रयास पनि हो। करिब पाँच वर्षसम्म विप्लव नेतृत्वको नेकपासँग जोडिएका उनी अब देश बुझ्ने र परिवर्तनका लागि नयाँ बाटो खोज्ने अभियानमा लागेका छन्। “राजनीतिले मात्रै देश बन्दैन, समाज र यथार्थ बुझ्नुपर्छ,” उनले स्पष्ट पारे।
‘नेपालको माटो, नेपालको आवाज’, ‘गाउँ–गाउँ पुगौं, राष्ट्र बुझौं’ र ‘मेरो पाँच वर्ष राष्ट्रको लागि’ जस्ता नारासहित अघि बढेको यो अभियान सत्य, अनुशासन, साहस, अनुसन्धान र राष्ट्रप्रेमका पाँच सिद्धान्तमा आधारित रहेको छ।
२०८७ साल चैत ४ गतेसम्म जारी रहने यो पदयात्रा अन्ततः एउटा प्रश्न छोड्दै अघि बढेको छ—के नेपाललाई कागजमा होइन, पैदल हिँडेर बुझ्न सकिन्छ? केसीको यात्रा यही प्रश्नको उत्तर खोज्ने प्रयास हो।